CÁC THAY ĐỔI VỀ KẾ TOÁN – THUẾ – BHXH TỪ NĂM 2026

Năm 2026 là năm doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ hệ thống kế toán, thuế và tiền lương

Từ năm 2026, nhiều văn bản mới về kế toán, thuế, bảo hiểm xã hội, tiền lương và quản lý hộ kinh doanh bắt đầu được áp dụng hoặc bước vào giai đoạn triển khai sâu. Các thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp ghi nhận sổ sách, kê khai thuế, lập báo cáo tài chính, khấu trừ VAT, tính thuế TNCN, xây dựng bảng lương, đóng BHXH và lưu trữ hồ sơ nội bộ.

Nếu doanh nghiệp vẫn dùng mẫu biểu cũ, tài khoản kế toán cũ, quy trình kê khai cũ hoặc cấu trúc lương chưa được rà soát, rủi ro sai sót sẽ tăng lên. Sai sót có thể chưa phát sinh ngay trong tháng đầu tiên, nhưng sẽ trở thành vấn đề khi khóa sổ, lập báo cáo tài chính, quyết toán thuế, thanh tra bảo hiểm hoặc kiểm tra hồ sơ chi phí.

Vì vậy, năm 2026 không chỉ là năm cập nhật văn bản. Đây là thời điểm doanh nghiệp nên kiểm tra lại toàn bộ hệ thống vận hành kế toán – thuế – nhân sự để bảo đảm hồ sơ đi đúng từ đầu.

Chế độ kế toán doanh nghiệp thay đổi, doanh nghiệp cần rà soát tài khoản, sổ sách và báo cáo tài chính

Một điểm đáng chú ý từ năm 2026 là việc áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Văn bản này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Doanh nghiệp cần rà soát lại hệ thống tài khoản kế toán, chứng từ kế toán, sổ kế toán, báo cáo tài chính và phần mềm kế toán đang sử dụng.

Các việc doanh nghiệp  nên làm ngay gồm:

– Mapping lại hệ thống tài khoản kế toán cũ sang hệ thống áp dụng mới;
– Kiểm tra phần mềm kế toán đã cập nhật phiên bản theo quy định mới hay chưa;
– Rà soát mẫu sổ, mẫu báo cáo tài chính, quy trình khóa sổ;
– Kiểm tra chính sách ghi nhận doanh thu, chi phí, công nợ, dự phòng, tài sản, tỷ giá;
– Hướng dẫn lại cho kế toán tổng hợp, kế toán thuế và người duyệt báo cáo.

Rủi ro lớn nhất là doanh nghiệp tiếp tục dùng bộ mẫu biểu cũ cho năm tài chính 2026. Khi lập báo cáo tài chính, việc sửa lại từ đầu sẽ mất nhiều thời gian và dễ kéo theo sai lệch số liệu.

Đối với thuế Giá trị gia tăng, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt hóa đơn, chứng từ thanh toán và giao dịch trả chậm

Các quy định mới về thuế GTGT có tác động lớn đến hoạt động bán hàng, mua hàng, kê khai đầu vào, đầu ra và hoàn thuế. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý điều kiện khấu trừ VAT đầu vào. Với các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm VAT, yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cần được kiểm soát kỹ hơn.

Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm hoặc trả góp, doanh nghiệp có thể kê khai, khấu trừ VAT đầu vào trước khi đến hạn thanh toán nếu có hợp đồng trả chậm/trả góp hợp lệ. Khi đến hạn, nếu không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm số VAT đã khấu trừ. Doanh nghiệp nên bổ sung thêm các cột theo dõi trong file hoặc phần mềm kế toán:

– Giá trị giao dịch;
– Hóa đơn đầu vào;
– Hợp đồng/phụ lục trả chậm, trả góp;
– Ngày đến hạn thanh toán;
– Tình trạng chứng từ chuyển khoản;
– Trạng thái đã khấu trừ VAT;
– Cảnh báo điều chỉnh VAT nếu quá hạn chưa thanh toán.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần rà soát lại danh mục hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế, chịu thuế suất 0%, 5% hoặc 10%; đặc biệt với hàng xuất khẩu, dịch vụ xuất khẩu, giao dịch thương mại điện tử và giao dịch qua nền tảng số.

Đối với thuế TNCN 2026, doanh nghiệp cần cập nhật bảng lương, giảm trừ gia cảnh và hồ sơ người phụ thuộc

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 có hiệu lực chung từ ngày 01/07/2026. Một số quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Một trong những vấn đề thay đổi quan trọng là mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh:

– Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng;
– Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Doanh nghiệp không nên đợi đến giữa năm 2026 mới cập nhật bảng lương. Với các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng theo kỳ tính thuế năm 2026, bộ phận kế toán – nhân sự cần kiểm tra sớm để tránh tính sai thuế TNCN, sai tạm khấu trừ hoặc sai quyết toán cuối năm.

Các nhóm việc doanh nghiệp cần rà soát bao gồm:

– Phần mềm tính lương và thuế TNCN;
– Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc;
– Cam kết thu nhập của cá nhân;
– Quy chế lương, thưởng, phụ cấp, phúc lợi;
– Khoản chi hộ, khoản hỗ trợ, khoản khấu trừ;
– Nhóm cộng tác viên, chuyên gia, cá nhân cung cấp dịch vụ.

Với các doanh nghiệp thuê cộng tác viên, nhân công thời vụ, cá nhân kinh doanh hoặc chuyên gia bên ngoài, cần phân biệt rõ hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ và nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN.

Từ năm 2026, quy định siết chặt đối với BHXH bắt buộc, doanh nghiệp cần lưu ý trong cách tách lương, phụ cấp và khoản bổ sung

Luật BHXH 41/2024/QH15 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, theo đó các quy định này tiếp tục tác động mạnh đến hồ sơ lương, hợp đồng lao động, phụ lục hợp đồng và căn cứ đóng BHXH.

Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ cấu trúc thu nhập của người lao động. Các khoản ghi nhận là phụ cấp, khoản bổ sung hoặc hỗ trợ nếu trả cố định, thường xuyên, xác định được mức tiền cụ thể có thể bị xem xét tính vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đây là rủi ro phổ biến với doanh nghiệp đang “tách lương” thành nhiều khoản để giảm mức đóng BHXH.

Doanh nghiệp nên rà soát và đồng bộ lại các văn bản như:

– Hợp đồng lao động;
– Phụ lục hợp đồng lao động;
– Quy chế lương, thưởng, phụ cấp;
– Bảng lương và phiếu lương;
– Quyết định phụ cấp;
– Quy chế tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ;
– Điều kiện hưởng các khoản hỗ trợ, phúc lợi, KPI, thưởng hiệu suất.

Với các khoản không tính đóng BHXH, doanh nghiệp cần có cơ sở rõ ràng quy định rõ về điều kiện hưởng, tiêu chí xét hưởng, tính chất không cố định, chứng từ chứng minh và quyết định nội bộ phù hợp. Nếu chỉ đổi tên khoản tiền từ “lương” sang “phụ cấp” nhưng vẫn trả đều hằng tháng, số tiền cố định, không có điều kiện cụ thể, rủi ro truy thu BHXH vẫn rất cao.

Lương tối thiểu vùng 2026 có sự thay đổi, doanh nghiệp cần kiểm tra lại HĐLĐ, thang bảng lương và mức đóng BHXH

Từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Theo đó mức lương tối thiểu tháng áp dụng như sau:

– Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng;
– Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng;
– Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng;
– Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng.

Doanh nghiệp cần kiểm tra lại địa bàn đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng, nhà máy, công trường hoặc địa điểm làm việc để áp dụng đúng vùng lương tối thiểu.

Ngoài ra doanh nghiệp cần rà soát các hồ sơ bao gồm:

– Hợp đồng lao động đang có mức lương thấp hơn mức mới;
– Lương thử việc;
– Thang bảng lương;
– Quyết định lương;
– Mức đóng BHXH tối thiểu;
– Hồ sơ lương của người lao động làm việc tại nhiều địa bàn khác nhau.

Doanh nghiệp có nhiều địa điểm làm việc không nên dùng một mức lương tối thiểu chung nếu các địa điểm thuộc vùng khác nhau.

Liên hệ tư vấn chi tiết: 0961722607

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có sự thay đổi lớn về thuế, kế toán và ngưỡng doanh thu

Năm 2026 cũng là giai đoạn có nhiều thay đổi với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm trong phạm vi điều chỉnh của nghị định. Đồng thời, chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hướng dẫn theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC.

Điểm doanh nghiệp cần lưu ý quan trọng, mặc dù được miễn thuế và thuộc trường hợp không phải nộp thuế, tuy nhiên điều này không đồng nghĩa với việc không cần lưu chứng từ.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vẫn cần kiểm soát doanh thu, hóa đơn, dòng tiền, chứng từ, hàng hóa, công nợ và nghĩa vụ kê khai theo quy định.

Với doanh nghiệp đang giao dịch với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cần kiểm tra:

– Hộ/cá nhân có thuộc ngưỡng doanh thu phải kê khai, nộp thuế hay không;
– Có hóa đơn, chứng từ phù hợp hay không;
– Khoản chi có đủ điều kiện ghi nhận chi phí hay không;
– Có rủi ro nhầm lẫn giữa cá nhân nhận tiền công và cá nhân kinh doanh cung cấp dịch vụ hay không.

Với hộ kinh doanh đang cân nhắc chuyển đổi lên doanh nghiệp, cần lập bảng so sánh riêng về thuế, hóa đơn, kế toán, lao động, BHXH, trách nhiệm pháp lý và chi phí vận hành sau chuyển đổi.

Lệ phí môn bài và chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện áp dụng

Nghị quyết 198/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân, trong đó có nội dung dừng thu/nộp lệ phí môn bài từ năm 2026 theo nhóm chính sách được công bố. Doanh nghiệp cần cập nhật lại lịch tuân thủ nội bộ. Nếu thuộc diện dừng thu lệ phí môn bài, doanh nghiệp nên loại nghĩa vụ này khỏi compliance calendar năm 2026, đồng thời lưu căn cứ chính sách trong hồ sơ nội bộ.

Với các ưu đãi thuế hoặc chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, không nên hiểu theo hướng “đương nhiên được miễn, được giảm”. Mỗi chính sách đều cần kiểm tra điều kiện, phạm vi áp dụng, hồ sơ chứng minh và thời điểm hưởng.

Dịch vụ kế toán và ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cần cập nhật khi tư vấn thành lập

Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP cắt giảm danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ 198 xuống 142 ngành nghề. Theo nội dung rà soát, dịch vụ kế toán được ghi nhận là nhóm không còn nằm trong danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ ngày 01/07/2026. Điểm này có tác động đến khâu gia nhập thị trường và đăng ký kinh doanh dịch vụ kế toán. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên truyền thông hoặc hiểu theo hướng bỏ toàn bộ trách nhiệm nghề nghiệp.

Việc không còn nằm trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện không đồng nghĩa với việc không phải tuân thủ tiêu chuẩn chuyên môn, trách nhiệm cung cấp dịch vụ, đạo đức nghề nghiệp, lưu trữ hồ sơ và các quy định liên quan.

Doanh nghiệp đang cung cấp dịch vụ kế toán hoặc tư vấn thành lập doanh nghiệp dịch vụ kế toán cần tiếp tục theo dõi quy định chuyển tiếp và văn bản triển khai tiếp theo.

Checklist việc doanh nghiệp nên làm ngay trong năm 2026

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên triển khai sớm các nhóm việc sau:

Về kế toán doanh nghiệp

Rà soát hệ thống tài khoản, mẫu sổ, báo cáo tài chính, phần mềm kế toán và quy trình khóa sổ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Về VAT đầu vào

Bổ sung công cụ theo dõi hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, hợp đồng trả chậm/trả góp và cảnh báo điều chỉnh VAT.

Về VAT đầu ra

Cập nhật danh mục hàng hóa, dịch vụ theo nhóm không chịu thuế, thuế suất 0%, 5%, 10%. Kiểm tra lại mẫu hợp đồng, báo giá và hóa đơn.

Về tiền lương và thuế TNCN

Cập nhật mức giảm trừ gia cảnh, hồ sơ người phụ thuộc, bảng tính thuế TNCN, quy chế lương, phụ cấp, thưởng và phúc lợi.

Về BHXH

Phân loại lại các khoản thu nhập: lương, phụ cấp, khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể, khoản hỗ trợ, phúc lợi, KPI và thưởng. Đồng bộ hợp đồng lao động, phụ lục, bảng lương, phiếu lương và quy chế nội bộ.

Về lương tối thiểu vùng

Kiểm tra lại mức lương trong hợp đồng lao động, lương thử việc, thang bảng lương và mức đóng BHXH tối thiểu theo từng địa bàn.

Về hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Rà soát doanh thu năm, hóa đơn điện tử, máy tính tiền, doanh thu trên sàn, tài khoản nhận tiền và nghĩa vụ sổ sách theo quy định mới.

Về lịch tuân thủ nội bộ

Cập nhật lại compliance calendar năm 2026, gồm lịch kê khai thuế, nộp báo cáo, quyết toán, rà soát lương, rà soát BHXH, kiểm tra hóa đơn và chứng từ thanh toán.

Tải bảng cập nhật toàn bộ quy định pháp luật về kế toán - thuế - BHXH: Tại đây

Justeps Legal hỗ trợ doanh nghiệp rà soát kế toán – thuế – BHXH năm 2026

Các thay đổi về kế toán, thuế, BHXH và tiền lương trong năm 2026 không chỉ là việc của bộ phận kế toán. Nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến hợp đồng lao động, quy chế lương, quy trình thanh toán, quản trị nội bộ, hồ sơ chi phí và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp.

Justeps Legal hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và chuẩn hóa hồ sơ theo hướng kết hợp giữa pháp lý, thuế, kế toán và vận hành nội bộ.

Dịch vụ của Justeps có thể bao gồm:

– Rà soát hệ thống hồ sơ kế toán – thuế – BHXH hiện tại;
– Kiểm tra rủi ro trong cấu trúc lương, phụ cấp, KPI, thưởng và phúc lợi;
– Rà soát hợp đồng lao động, phụ lục hợp đồng, thang bảng lương, quy chế lương;
– Kiểm tra hồ sơ chi phí nhân công, cộng tác viên, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh;
– Xây dựng checklist chứng từ thanh toán, hóa đơn, VAT đầu vào, VAT đầu ra;
– Hỗ trợ cập nhật quy trình nội bộ theo các thay đổi mới từ năm 2026;
– Phối hợp với kế toán doanh nghiệp hoặc đơn vị kế toán thuê ngoài để chuẩn hóa hồ sơ lưu trữ;
– Tư vấn phương án xử lý trước kỳ quyết toán thuế, thanh tra lao động hoặc kiểm tra BHXH.

Mục tiêu của Justeps không chỉ là giúp doanh nghiệp biết văn bản nào mới. Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần biết hồ sơ nào phải sửa, quy trình nào phải cập nhật, khoản chi nào đang có rủi ro và việc gì cần làm trước khi cơ quan quản lý kiểm tra. Một hệ thống kế toán – thuế – BHXH tốt không nằm ở việc lưu thật nhiều giấy tờ. Hệ thống tốt là hệ thống có số liệu khớp, chứng từ đủ, hồ sơ giải trình được và cách vận hành phù hợp với quy định đang áp dụng.

Năm 2026 là thời điểm doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hệ thống kế toán, thuế, tiền lương và BHXH. Các thay đổi về chế độ kế toán, thuế GTGT, thuế TNCN, BHXH, lương tối thiểu vùng, hộ kinh doanh và ngành nghề kinh doanh có điều kiện đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ những việc thiết thực: cập nhật phần mềm kế toán, rà soát bảng lương, kiểm tra hợp đồng lao động, chuẩn hóa chứng từ thanh toán, kiểm soát hóa đơn đầu vào và xây dựng checklist tuân thủ cho năm 2026.

Cập nhật sớm giúp doanh nghiệp tránh sửa sai vào cuối năm, giảm rủi ro khi quyết toán và chủ động hơn trong quản trị nội bộ.

Email: info@justepslegal.com

Website: https://justepslegal.com/

Page: Justeps

Hotline (Zalo): 096 172 2607

📚 Nhận tài liệu & biểu mẫu miễn phí: Group Facebook của Justeps