THỪA KẾ PHẦN VỐN GÓP, CỔ PHẦN VÀ CÁCH XỬ LÝ KHI THÀNH VIÊN, CỔ ĐÔNG QUA ĐỜI
Một thành viên góp 40% vốn công ty TNHH đột ngột qua đời, vợ và hai con chưa thống nhất ai sẽ tham gia Hội đồng thành viên. Một cổ đông nhỏ của công ty cổ phần mất, người con mang giấy chứng tử đến đề nghị ghi tên vào sổ đăng ký cổ đông nhưng chưa có văn bản khai nhận di sản. Ở doanh nghiệp khác, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên qua đời khi đang là người đại diện theo pháp luật, ngân hàng tạm dừng mọi giao dịch.
Thừa kế phần vốn góp và cổ phần là nơi giao nhau giữa Luật Doanh nghiệp 2020 và Bộ luật Dân sự 2015. Bài viết làm rõ ai được hưởng, khi nào người thừa kế trở thành thành viên, cổ đông, công ty xử lý thế nào khi người thừa kế không muốn tham gia, và hồ sơ đăng ký thay đổi theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
>> Tải về toàn văn Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Nguyên tắc thừa kế phần vốn góp và cổ phần theo loại hình công ty
Mỗi loại hình công ty có quy định riêng về tư cách người thừa kế và thủ tục.
| Loại hình | Tư cách người thừa kế | Căn cứ | Thủ tục với cơ quan đăng ký |
|---|---|---|---|
| Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Người thừa kế là thành viên công ty, không cần Hội đồng thành viên chấp thuận. | Khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 | Đăng ký thay đổi thành viên theo khoản 3 Điều 45 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. |
| Công ty TNHH một thành viên | Người thừa kế trở thành chủ sở hữu hoặc thành viên công ty. | Khoản 3 Điều 78 Luật Doanh nghiệp 2020 | Đăng ký thay đổi chủ sở hữu theo khoản 3 Điều 46 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. |
| Công ty cổ phần | Người thừa kế trở thành cổ đông khi được ghi vào sổ đăng ký cổ đông. | Khoản 3 và khoản 6 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 | Thường chỉ cập nhật sổ đăng ký cổ đông, trừ trường hợp cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài. |
Xác định người thừa kế theo Bộ luật Dân sự 2015
Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết, địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản, theo Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu có di chúc hợp pháp, phần vốn góp, cổ phần được chia theo di chúc. Nếu không có di chúc, di sản chia theo pháp luật, hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết, những người cùng hàng hưởng phần bằng nhau, theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.
Người thừa kế cần có văn bản xác nhận quyền thừa kế hợp pháp, thường là văn bản thỏa thuận phân chia di sản hoặc văn bản khai nhận di sản được công chứng, hoặc bản án, quyết định của Tòa án. Đây là giấy tờ bắt buộc trong hồ sơ đăng ký thay đổi theo khoản 3 Điều 45 và khoản 3 Điều 46 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 10 năm với động sản và 30 năm với bất động sản, thời hiệu xác nhận quyền thừa kế là 10 năm, đều tính từ thời điểm mở thừa kế, theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Phần vốn góp, cổ phần thường được xác định là động sản nên các đồng thừa kế không nên để việc phân chia kéo dài.
Thừa kế phần vốn góp tại công ty TNHH
Công ty TNHH hai thành viên trở lên
Theo khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020, khi thành viên là cá nhân chết, người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật là thành viên công ty. Hội đồng thành viên không có quyền từ chối tiếp nhận người thừa kế như với người nhận chuyển nhượng từ bên ngoài.
Người thừa kế không muốn trở thành thành viên thì phần vốn góp được công ty mua lại hoặc chuyển nhượng theo Điều 51 và Điều 52 Luật Doanh nghiệp 2020, theo khoản 4 Điều 53. Trường hợp không có người thừa kế, người thừa kế từ chối nhận hoặc bị truất quyền thừa kế, phần vốn góp được giải quyết theo pháp luật dân sự, theo khoản 5 Điều 53.
Công ty TNHH một thành viên
Theo khoản 3 Điều 78 Luật Doanh nghiệp 2020, khi chủ sở hữu là cá nhân chết, người thừa kế trở thành chủ sở hữu hoặc thành viên công ty. Công ty phải tổ chức quản lý theo loại hình tương ứng và đăng ký thay đổi trong 10 ngày kể từ ngày kết thúc việc giải quyết thừa kế.
Thừa kế cổ phần tại công ty cổ phần
Theo khoản 3 Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020, khi cổ đông là cá nhân chết, người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật trở thành cổ đông. Cổ phần ưu đãi biểu quyết vốn không được chuyển nhượng nhưng vẫn được thừa kế theo khoản 3 Điều 116. Người nhận cổ phần chỉ trở thành cổ đông từ thời điểm thông tin của họ được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông, theo khoản 6 Điều 127. Công ty phải cập nhật sổ trong 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu của cổ đông liên quan, theo khoản 7 Điều 127.
Khi không có người thừa kế, người thừa kế từ chối nhận hoặc bị truất quyền thừa kế, số cổ phần được giải quyết theo pháp luật dân sự, theo khoản 4 Điều 127. Nếu người thừa kế là nhà đầu tư nước ngoài, công ty cổ phần chưa niêm yết phải thông báo thay đổi cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài theo Điều 51 Nghị định 168/2025/NĐ-CP và có thể phải làm thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần theo pháp luật đầu tư.
Đăng ký thay đổi khi thừa kế phần vốn góp theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Với công ty TNHH hai thành viên trở lên, khoản 3 Điều 45 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định hồ sơ gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi, danh sách thành viên có chữ ký của thành viên mới và thành viên có phần vốn góp thay đổi, bản sao văn bản xác nhận quyền thừa kế hợp pháp. Người thừa kế là tổ chức nộp thêm giấy tờ pháp lý và văn bản cử người đại diện. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh xử lý trong 03 ngày làm việc theo khoản 9 Điều 45.
Với công ty TNHH một thành viên, người thừa kế nộp hồ sơ theo khoản 3 Điều 46 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi chủ sở hữu, bản sao văn bản xác nhận quyền thừa kế và văn bản chấp thuận của cơ quan đăng ký đầu tư nếu thuộc diện phải có. Giấy đề nghị do chủ sở hữu mới ký, thời hạn giải quyết 03 ngày làm việc theo khoản 7 Điều 46.
Nếu người chết đồng thời là người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị phải cử người khác làm người đại diện theo khoản 5 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020. Doanh nghiệp có thể nộp chung việc thay đổi người đại diện và thay đổi thành viên trong một bộ hồ sơ theo khoản 6 Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Sai sót thường gặp khi xử lý thừa kế phần vốn góp
- Công ty ghi tên người con lớn vào sổ đăng ký thành viên chỉ dựa trên giấy chứng tử, trong khi chưa có văn bản xác nhận quyền thừa kế của tất cả người cùng hàng.
- Hội đồng thành viên biểu quyết không chấp nhận người thừa kế, trái khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020.
- Công ty TNHH một thành viên chậm đăng ký thay đổi quá 10 ngày sau khi giải quyết xong thừa kế, vi phạm khoản 3 Điều 78 và có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành.
- Doanh nghiệp bỏ qua quyền của người thừa kế đối với lợi nhuận, cổ tức đã công bố nhưng chưa chi trả trước thời điểm mở thừa kế.
- Người thừa kế chưa kê khai nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế phần vốn góp, chứng khoán theo pháp luật thuế hiện hành.
Gợi ý thiết kế điều khoản thừa kế trong Điều lệ và quy trình nội bộ có tại Justeps.vn.
Justeps hỗ trợ xử lý thừa kế phần vốn góp, cổ phần
- Justeps rà soát Điều lệ, sổ đăng ký thành viên, cổ đông để xác định phần vốn góp, cổ phần thuộc di sản.
- Justeps tư vấn thủ tục khai nhận, thỏa thuận phân chia di sản phần vốn góp, cổ phần.
- Justeps đại diện thực hiện đăng ký thay đổi thành viên, chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật.
- Justeps tư vấn phương án công ty mua lại hoặc chuyển nhượng phần vốn khi người thừa kế không tham gia.
Căn cứ pháp lý
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2020, có hiệu lực từ 01/01/2021 và đang có hiệu lực, được sửa đổi bởi Luật số 76/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2025; bài viện dẫn khoản 5 Điều 12, Điều 53, khoản 3 Điều 78, khoản 3 Điều 116 và Điều 127.
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 24/11/2015, có hiệu lực từ 01/01/2017 và đang có hiệu lực; bài viện dẫn Điều 611, Điều 623 và Điều 651.
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp được Chính phủ ban hành ngày 30/6/2025, có hiệu lực từ 01/7/2025, được sửa đổi bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026; bài viện dẫn khoản 6 Điều 4, khoản 3 và khoản 9 Điều 45, khoản 3 và khoản 7 Điều 46, Điều 51.
Câu hỏi thường gặp
Hội đồng thành viên có quyền từ chối người thừa kế không?
Không. Khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp 2020 xác định người thừa kế là thành viên công ty, khác với trường hợp tặng cho cho người ngoài diện thừa kế cần Hội đồng thành viên chấp thuận.
Thừa kế cổ phần có phải đăng ký với Sở Tài chính không?
Thông thường công ty chỉ cập nhật sổ đăng ký cổ đông theo khoản 7 Điều 127. Trường hợp liên quan cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài thì công ty thông báo theo Điều 51 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Chưa phân chia xong di sản thì ai thực hiện quyền biểu quyết?
Luật Doanh nghiệp 2020 không quy định riêng. Các đồng thừa kế nên lập văn bản ủy quyền cho một người đại diện tham dự họp để tránh nghị quyết bị khiếu nại.
Thừa kế phần vốn góp, cổ phần cần được xử lý đồng thời theo pháp luật dân sự và pháp luật doanh nghiệp, bắt đầu từ văn bản xác nhận quyền thừa kế và kết thúc bằng việc cập nhật sổ, đăng ký thay đổi đúng hạn.
Mọi thông tin vui lòng liên hệ:
📩 Email: info@justeps.vn
🌐 Website: https://justepslegal.com/
🌐 Page: Justeps
☎️ Hotline (Zalo): 096 172 2607
📍 Văn phòng Thanh Xuân: Tầng 12, Tòa Licogi 13, số 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Hà Nội, Việt Nam
📍 Văn phòng Hà Đông: LK06B, No.10, Khu Đồng Dưa, phường Hà Đông, Hà Nội, Việt Nam
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật đến ngày 21/11/2026.


